4 Φεβρουαρίου 1843. Ο “Γέρος” όλων των Ελλήνων

4 Φεβρουαρίου 1843:
Πεθαίνει ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.
Ο Αρχιστράτηγος….
Ο “Γέρος” όλων των Ελλήνων.

Λίγους μήνες πριν να κλείσει τα μάτια του, το ένστικτό του τον ειδοποίησε πως το τέλος βρισκόταν κοντά.

Περιόδευσε σε όλον τον Μοριά.

Παντού από όπου περνούσε, φώναζε φίλους και εχθρούς και τους αποχαιρετούσε δίνοντας και παίρνοντας συγχώρεση.
Πέρασε ακόμα και από τις Σπέτσες και την Ύδρα και συμφιλιώθηκε με τον Κουντουριώτη….

Συγχώρεσε και αυτόν ακόμη τον Σχινά, τον υπουργό Δικαιοσύνης που πίεζε για την καταδίκη του, την περίοδο της δίκης του.

Όλους τους αποχαιρετούσε σαν να επρόκειτο να πραγματοποιήσει ένα μακρινό ταξίδι.
 

Την 1η Φεβρουαρίου 1843 ο Κολοκοτρώνης πάντρεψε τον γιό του Κολίνο με την εγγονή τού άλλοτε ηγεμόνα της Βλαχίας, πρίγκιπα Ιωάννη Καρατζά.
 

Ο γάμος αυτός ήταν από τα πιο σημαντικά κοσμικά γεγονότα της πρωτεύουσας.
 

Στο μυστήριο και στο γλέντι που επακολούθησε παραβρέθηκαν όλοι οι επίσημοι, καθώς και αντιπροσωπείες από όλες τις ξένες πρεσβείες.
 

Ο Γέρος του Μοριά ζούσε μία από τις πιο ευτυχισμένες στιγμές της ζωής του και διασκέδασε με απίστευτη ζωτικότητα.
 

Δύο ημέρες αργότερα παραβρέθηκε στον μεγάλο χορό του παλατιού, όπου παρουσιάσθηκε και πάλι πολύ ευδιάθετος.

Κάποια στιγμή παρακάλεσε τον βασιλιά να διατάξει τους μουσικούς να παίξουν ελληνικούς χορούς.

Τα δημοτικά τραγούδια αντήχησαν στα σαλόνια του παλατιού.
 

Ο Γέρος με ευθυμία προσκαλούσε τις κυρίες των τιμών να χορέψουν μαζί του.


Στη χάριν αστεϊσμού παρατήρηση του Αναγνώστη Δεληγιάννη ότι ήπιε λίγο παραπάνω απάντησε ότι ήθελε να γλεντήσει τις τελευταίες του στιγμές. 

Γύρω στα μεσάνυχτα, επέστρεψε στο σπίτι του.
Με το που ξάπλωσε στο κρεβάτι του, υπέστη εγκεφαλική συμφόρηση.

Στις τρεις το πρωί η σύντροφός του κατάλαβε ότι ο Γέρος δεν ήταν καλά.

Ειδοποιήθηκαν αμέσως οι καλύτεροι γιατροί της εποχής Γλαράκης, Ρέζερ και Οικονόμου.
Έπραξαν το ανθρωπίνως δυνατό.

Τον φλεβοτόμησαν, του τοποθέτησαν βδέλλες, χιόνι στο κεφάλι, μάταια όμως….

Εν τω μεταξύ ειδοποιημένοι, βρέθηκαν κοντά του τα παιδιά του, οι συγγενείς, οι φίλοι του και πολλοί από τους παλαιούς συμπολεμιστές του. Όμως, η φήμη ότι ο Γέρος ήταν άρρωστος διαδόθηκε αστραπιαία σε όλη την πρωτεύουσα.
 

Ανάστατοι οι πολίτες έκλειναν τα καταστήματά τους, άφηναν τις εργασίες τους και έτρεχαν στο σπίτι του.
 

Δεν πίστευαν ότι ο ήρωας των ηρώων της Επανάστασης ήταν δυνατόν να «φύγει» από κοντά τους.
 

Γύρω στις 11.00 το πρωί η καρδιά του Κολοκοτρώνη σταμάτησε να χτυπά.

Τα τελευταία του λόγια ήταν προς τον γιο του τον Γενναίο.
 

Μέσα σε έναν σπαρακτικό θρήνο, του φόρεσαν τη στολή του στρατηγού και τα τσαρούχια του, τον έζωσαν με το σπαθί με το οποίο ξεκίνησε τον Αγώνα, τοποθέτησαν μια ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΣΗΜΑΙΑ στα πόδια του να την πατάει συμβολικά και τον έβαλαν στο φέρετρο.
 

Μέσα σε αυτό τοποθέτησαν επίσης την περικεφαλαία και τη στολή που φορούσε ο Γέρος στα Επτάνησα.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας διέκοψε την προγραμματισμένη συνεδρίασή του και το σώμα έσπευσε στο σπίτι του νεκρού για να εκφράσει τα συλλυπητήριά του.
 

Το υπουργικό συμβούλιο καθόρισε το πρόγραμμα της κηδείας και διέταξε τριήμερο εθνικό πένθος.
 

Η νεκρώσιμη πομπή διέσχισε τη σημερινή οδό Ερμού, έστριψε στην Αιόλου και έφθασε στην εκκλησία της Αγίας Ειρήνης.
 

Το πλήθος που έσπευσε να αποχαιρετίσει τον Γέρο ήταν τεράστιο.


Όλα τα μάτια ήταν βουρκωμένα.
Ο Κολίνος κάποια στιγμή λιποθύμησε, ο Γενναίος, παρά την αρχική του ψυχραιμία, δεν άντεξε και ξέσπασε σε λυγμούς κατά τη διάρκεια του εμπνευσμένου λόγου του εκκλησιαστικού ρήτορα Οικονόμου εξ Οικονόμων.
 

Ο τόσο γνώριμος ήχος των κανονιοβολισμών ήταν το τελευταίο «αντίο» προς τον Αρχιστρατηγό των Ελλήνων. …

Νίκος Γιαννοπουλος
Ιστορικός.

Πηγή

======================

“Και γιατί, κύριε, να πάμε στο συλλαλητήριο; Αφού όλοι τους είναι πουλημένοι και το΄χουνε ήδη δώσει το όνομα”. Τι απάντησε ο δάσκαλος…

Σε αυτό το προχτεσινό ερώτημα των μαθητών του ένας σημερινός δάσκαλος, πριν τους μοιράσει στα θρανία, τους διάβασε την εξής ιστορία:

“Παιδιά μου, για να κρίνουμε σωστά το σήμερα χρειάζεται να γυρίσουμε στο χθες…

Ήταν μεσάνυχτα 6 με 7 του Σεπτέμβρη 1833. 

Ο μοίραρχος Κλεόπας με σαράντα αρματωμένους ώς τα δόντια τράβαγαν προσεκτικά και αμίλητοι για να πιάσουν τον μεγαλύτερο κακούργο του τόπου μας! 

Αυτόν που, όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Δ. Φωτιάδης στην πρώτη σελίδα του βιβλίου του «ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ – Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ», τις εικόνες του θα τις βρεις τώρα κρεμασμένες σ’ όλα τα σχολεία μας και τ’ αγάλματά του στημένα στις πλατείες μας. 

Τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη!

Ο Γέρος του Μοριά ζούσε λίγο έξω από το Ναύπλιο σε ένα ταπεινό σπιτάκι στην Πρόνοια, κοντά στην εκκλησία του Άι-Θεόδωρου που ο ίδιος έκτισε. 

Εδώ αποτραβήχτηκε ο μπροστάρης της απελευθέρωσης όταν ήρθαν οι Βαυαροί και κατάλαβε πως δεν τον γούσταραν! 

«Ό,τι μπορούσα έκανα», γράφει στη σελίδα 196 των απομνημονευμάτων του, που υπαγόρευσε στον Τερτσέτη.

«Έκαμα το χρέος μου προς την πατρίδα και εγώ και όλη η φαμελιά μου. Είδα την πατρίδα μου ελεύθερη, είδα εκείνο οπού ποθούσα και εγώ και ο πατέρας μου και ο πάππος μου και όλη η γενεά μου, καθώς και όλοι οι Έλληνες. Απεφάσισα να πάω εις ένα περιβόλι, οπού είχα έξω από τ’ Ανάπλι. Επήγα, εκάθισα και απερνούσα τον καιρό μου καλλιεργώντας, και ευχαριστούμην να βλέπω να προοδεύουν τα μικρά φυτά οπού εφύτευα».

Εκεί περνούσε κατάμονος τις ώρες του ο Κολοκοτρώνης, γιατί μετά τον ερχομό του Όθωνα σκόρπισε όλα τα παλληκάρια του. «Πηγαίνετε στο καλό, τους είπε, και να καθίσετε ήσυχοι στα σπίτια σας. Τώρα που ήρθε ο βασιλιάς θα γνωρίσει τους ανθρώπους και τα πράματα του τόπου μας και θ’ ανταμείψει τον καθένα κατά τις πράξεις του και τη δούλεψή του».

Εκείνο λοιπόν το βράδυ είχε φτάσει για τον Γέρο του Μοριά η ώρα της ανταμοιβής! 

Ο Κλεόπας και οι χωροφύλακες τού περικύκλωσαν το καλύβι μην τυχόν και τους ξεφύγει ο κακούργος! Ύστερα χτύπησε με δύναμη την πόρτα. 

Ο Γέρος μισάνοιξε το παράθυρο και ρώτησε με τη βροντερή φωνή του να μάθει ποιος είναι. 

– Εδώ μέσα κρύβονται οπλοφόροι, αποκρίθηκε ο Κλεόπας.

– Έχω διαταγή να κάνω έρευνα. 

Ο Κολοκοτρώνης γέλασε με την ψυχή του! 

Μα οι απεσταλμένοι του βασιλιά μπούκαραν μέσα κι άρχισαν να ψάχνουν το κάθε τι. Μα ούτε οπλοφόρους βρήκαν, ούτε και άρματα κρυμμένα! Βρήκαν μόνο ένα σπαθί, μια πιστόλα και ένα ντουφέκι. 

Ήταν τα όπλα με τα οποία πολέμησε ο Κολοκοτρώνης την Τουρκιά και μ’ αυτά μας ελευθέρωσε!

– Κατά διαταγή της αντιβασιλείας είσαι υπό κράτηση, είπε ο Κλεόπας! 

Κι άρχισε να μαζεύει ό,τι χαρτιά υπήρχαν στις κασέλες και στα ντουλάπια, βέβαιος που θα αποτελούσαν τα πειστήρια της ενοχής του Γέρου! Ύστερα τον έβαλαν στη μέση οι χωροφυλάκοι και τράβηξαν για το κάστρο για να τον παραδώσουν στους πραιτοριανούς του Όθωνα! Εκεί τον παραλαμβάνει ένας Γερμανός δεσμοφύλακας που δεν ήξερε Ελληνικά (!) και τον χώνει σ’ ένα κατασκότεινο κελί!

«Κάποτε», γράφει ο Δ. Φωτιάδης, «όσο κράταγε ο αγώνας, ο γραμματικός του Αναγνώστης Ζαφειρόπουλος τού λέει μια μέρα: Άιντε, Κολοκοτρώνη! Παιδέψου, παιδέψου τώρα, μα η πατρίδα μια μέρα θα σ’ ανταμείψει». 

Κι ο Κολοκοτρώνης, που δυο φορές βαφτίστηκε στη ζωή του: τη μια με λάδι για να γίνει Χριστιανός και την άλλη με αίμα για τη λευτεριά της πατρίδας, λες και γνώριζε τη μοίρα του, απαντούσε: 

«Άμα με το καλό λευτερωθούμε εμένα πρώτο θα κάνουμε σεργούνι». 

Δεν τα λογάριασε όμως καλά. Τώρα δεν τον ετοίμαζαν για εξορία. Για να τον παραδώσουν στον μπόγια να του πάρει με την γκιλοτίνα το κεφάλι τον ετοίμαζαν!

Εκείνο το βράδυ τέθηκε υπό φύλαξη στο σπίτι του ακόμα ένας μεγάλος προδότης! 

Ο Στρατηγός του αγώνα Δημήτριος Πλαπούτας που είχε πάει απεσταλμένος της ελληνικής κυβέρνησης μαζί με τον Μιαούλη και τον Κώστα Μπότσαρη να προσφέρουν στον Όθωνα τον θρόνο!

Την άλλη μέρα βουβό ξύπνησε τ’ Ανάπλι! 

Πιάσαν τον Γέρο κι ήταν σαν να σκοτείνιασε ο κόσμος όλος! Οι πρώτοι που απόρησαν ήταν οι Έλληνες υπουργοί! Ιδέα δεν είχαν για τη σύλληψή του! Τη διαταγή την υπέγραψαν οι αντιβασιλείς Μάουερ και Άβελ και την έδωσαν στον Γερμανό υπουργό των Στρατιωτικών, τον στρατηγό Σμαλτς, να την εκτελέσει. Οι δύο στρατηλάτες μας αρνούνται όμως να πιστέψουν ότι θα βρεθούν Έλληνες να τους στείλουν στην καρμανιόλα.

Όταν διαβάστηκε το κατηγορητήριο ο Πολυζωίδης (μέχρι προ ολίγων μηνών θανάσιμος εχθρός των Κολοκοτρώνη και Πλακούτα), που δεν του επέτρεψε ο Σχοινάς να διαβάσει ως πρόεδρος το κατηγορητήριο, γέρνει το κεφάλι του και με τις δύο χούφτες του κλείνει τα μάτια του. Ήταν μια στάση ντροπής και διαμαρτυρίας, την οποία κράτησε ώς το τέλος που αναγνώστηκε η απόφαση.

Η κατηγορία «συνωμοσία επί σκοπώ να ταράξουν την κοινήν ησυχία, και καταφέρουν τους υπηκόους της Α.Μ. εις ληστείαν και εμφύλιον πόλεμον, και καταργήσουν το καθεστώς πολίτευμα…». 

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως αυτό που ήθελαν να επιτύχουν οι ξένοι, καταδικάζοντας τον Κολοκοτρώνη και τον Πλαπούτα, ήταν να χτυπήσουν τον εθνισμό των Ελλήνων και να μας κάνουν αποικία!

Την ώρα που ακούγονταν όλα αυτά στο δικαστήριο, ο Κολοκοτρώνης ατάραχος έπαιζε σιγά με τις χάντρες του κομπολογιού του! 

Οι Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και Δημήτριος Πλαπούτας καταδικάζονται εις θάνατον ως ένοχοι εσχάτης προδοσίας! 

Οι καταδικασθέντες όμως κρίνονται άξιοι της βασιλικής χάρης! 

Το τελευταίο μέρος της απόφασης δεν ακούστηκε στο δικαστήριο, αφού μόλις ανακοινώθηκε το «καταδικάζονται εις θάνατον», ξέσπασε μεγάλη αναταραχή. 

Και έτσι αναβάλλεται η εκτέλεση της απόφασης μέχρι της εκδίκασης της αίτησης χάριτος!

Την απόφαση υπογράφουν οι Δ. Βούλγαρης, Κ. Σούτσος και Φ. Φραγκούλης. 

Στα «πρακτικά» της δίκης δεν θα βρεις ποτέ την απόφαση. 

Στο τέλος της όμως θα βρεις δύο λευκά μέρη που άφησαν οι συντάκτες για να μπουν οι υπογραφές του Πολυζωίδη και του Τερτσέτη, που με τη βία τούς κάθισαν στις έδρες τους. 

Πηγή: Τάκη Κανδηλώρου, Η δίκη του Κολοκοτρώνη, εκδ. Κόχυλας, Αθήναι 1960

«Τα λευκά αυτά μέρη του χαρτιού», γράφει ο Δ. Φωτιάδης, «είναι ίσαμε και σήμερα η μεγαλύτερη δόξα της δικαιοσύνης της πατρίδας μας».

Ο Γέρος σαν άκουσε το «καταδικάζονται εις θάνατον», μισοσταυροκοπήθηκε μ’ απορία και είπε: 

«Κύριε Ελέησον! Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθεις εν τη βασιλεία σου….». 

Ύστερα είπε προς τους παρευρισκόμενους που γύρεψαν να τον παρηγορήσουν: 

«Αντίκρισα τόσες φορές τον θάνατο και δεν τον φοβήθηκα. Ούτε και τώρα τον φοβάμαι». 

Ο Πλαπούτας, γράφει ο Τερτσέτης, δάκρυσε συλλογιζόμενος τι θα απογίνουν οι 7 κόρες του και ο ανήλικος γιος του Γιωργίκος. 

Κουράγιο, ξάδελφε, του είπε ο Γέρος. Το όνειρό μας ήταν να λευτερώσουμε την Ελλάδα.

Μόλις τους βγάλανε από το δικαστήριο (που ήταν ένα τζαμί) τους οδηγούν συνοδία της βαυαρέζικης καβαλαρίας στο Ιτς Καλέ. 

Ο Κολοκοτρώνης που δεν άκουσε την απόφαση του δικαστηρίου για αίτηση χάριτος ξαφνιάζεται, αφού περίμενε ότι θα τους οδηγήσουν στο εκτελεστικό απόσπασμα.

Οι άνθρωποι που έστειλε η Ευρώπη να μας οδηγήσουν στα φώτα και τον πολιτισμό, με μπροστάρη τον τύραννο Φον Μάουερ (βασιλικός σύμβουλος επικρατείας) και με βοηθούς ανθρωπάκια σαν τον Σχοινά και τον Κωλέττη, γεμίζουν με τους αγωνιστές της λευτεριάς τις φυλακές και εκτελούν ήρωες του Εικοσιένα!

Ο λαός δεν ξέχασε ποτέ εκείνη τη μαύρη νύχτα! Το βράδυ της Κυριακής βγήκε για περίπατο ολόκληρο τ’ Ανάπλι. 

Όλοι χαιρετούσαν τους Πολυζωίδη και Τερτσέτη, μεταξύ τους και ο Νικηταράς ο τουρκοφάγος! 

Οι θερμές αυτές εκδηλώσεις στάθηκαν στην πραγματικότητα μια αποδοκιμασία όλων των τάξεων στο έγκλημα που ετοίμαζαν. 

Βούλγαρης, Σούτσος και Φραγκούλης δεν βγήκαν για περίπατο εκείνο το απόγευμα της Κυριακής.

«Οι τρεις καταδικάσαντες δικασταί εξήλθον του Δικαστηρίου ωχροί και τρέμοντες, με δειλίας και τρόμου παλμούς, τους οποίους ο έλεγχος ενεποίει και εδείκνυε εις το πρόσωπον την τοιαύτην κατάστασιν της ψυχής αυτών. Συνοδευόμενοι δ’ ούτω από τρεις ή τέσσαρας ανθυπασπιστάς απήλθον με πόδας πατούντες όχι ορθά (παραπατούσαν) εις τας οικίας αυτών».

Εκείνη την κρίσιμη στιγμή που οι Κωλέττης και Σχοινάς βιάζονται να εκτελέσουν τους δύο Ήρωες, Κολοκοτρώνης και Πλαπούτας αποκτούν έναν απροσδόκητο σύμμαχο! 

Ο Μαυροκορδάτος (Γραμματέας της Επικρατείας) προτείνει για το καλό του έθνους και της βασιλείας να δοθεί πλήρης χάρη στους καταδικασθέντες και να απολυθούν από τις φυλακές όλοι οι κρατούμενοι.

Μαζί του (αντιλαμβανόμενος τη θύελλα των ταραχών και των εξεγέρσεων που θα ακολουθούσαν των εκτελέσεων), συμφωνεί ο αντιβασιλέας Άρμανσπεργκ. Την ίδια ανησυχία εκφράζουν και οι πρόξενοι της Αγγλίας, Ρωσίας και Βαυαρίας, ο καθένας για τους δικούς του λόγους και όχι γιατί αγαπούσαν την Ελλάδα…

Τελικά η θανατική ποινή με απόφαση του βασιλιά μετατράπηκε σε κάθειρξη 20 ετών. Όταν το άκουσε ο Κολοκοτρώνης είπε πάλιν τον ευτράπελο λόγο του: «Θα τον γελάσω τον βασιλιά, δεν θα ζήσω τόσους χρόνους …». 

Την άλλη μέρα τούς ανέβασαν στο Παλαμήδι. Εκεί όπου για 11 μήνες έζησαν ένα πραγματικό κολαστήριο!

Τους Πολυζωίδη και Τερτσέτη τούς οδήγησαν σε δίκη. 

Ήταν ένα από τα ανταλλάγματα που έθεσαν οι άλλοι τρεις αντιβασιλείς για να συμφωνήσουν με τον Όθωνα στην απονομή χάριτος! 

Να τι είπε ο Τερτσέτης στην απολογία του: «Ζουν οι οπλαρχηγοί. Ζουν! Χαρείτε, ω Έλληνες. Ζουν! Φυλακισμένοι. Αληθινά, εις τα φρούρια, οπού προ δέκα χρόνων επήραν επί κεφαλής σας από τον εχθρόν, αλλά ζουν!…

Δεν εμολύνθηκαν οι οφθαλμοί μας να ιδούμεν το αίμα των δύο γερόντων χυμένο σαν το αίμα του Μητρομαργαρίτου (στυγνός φονιάς που αποκεφαλίστηκε)» 

Δ. Φωτιάδης, «ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ – Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ»), σελ. 329.

Αν δεν είχανε την ίδια τύχη με τον Μητρομαργαρίτη οι δύο Ήρωες του Εικοσιένα το χρωστάμε στον Πολυζωίδη και τον Τερτσέτη. 

Γι’ αυτό και στέκεται και θα σταθεί, όσο θα υπάρχουν Έλληνες, αθάνατη η μνήμη τους”.

***

Και αφού του εξέφρασαν τα παιδιά τις εντυπώσεις τους, τους είπε ο δάσκαλος:

“Παιδιά μου, κάθε άνθρωπος πρέπει να γνωρίζει πως σε σοβαρά θέματα που αφορούν τον τόπο και την πατρίδα του, ό, τι λέει, ό,τι υποστηρίζει και πολύ περισσότερο ό,τι υπογράφει, θα μείνουν στο διηνεκές, στην αιωνιότητα, όσα χρόνια κι αν περάσουν, όπως ακριβώς έμειναν με χρυσά γράμματα τα ονόματα του Πολυζωίδη και του Τερτσέτη. 

Τα ονόματα των άλλων 3, που έκριναν πως ο Γέρος του Μοριά στα 63 του χρόνια πρέπει να πεθάνει για όσα πρόσφερε σε τούτο τον τόπο, ο κόσμος δεν θέλει ούτε να τ΄ακούει, ούτε να τα θυμάται…

Αυτό θα μπορούσε κάτι να πει σε όσους τώρα ετοιμάζονται να υπογράψουν κάτι που θα τους ακολουθεί όσα χρόνια κι αν περάσουν, ακόμα και μετά από τον θάνατό τους…Θα τους γράψει κι αυτούς η ιστορία, αλλά όχι με χρυσά γράμματα. Και όσα ανταλλάγματα κι αν πάρουν, όπως κάποιοι λένε, δεν θα μπορούν να τα χαρούν, αφού κανείς στ΄αληθινά δεν θα τους θέλει, ούτε σε αυτήν τη γη, ούτε στην άλλη.

Κι όσο για μας, παιδιά μου, και το συλλαλητήριο το μεσημέρι της Κυριακής, λέω να κάνουμε ό,τι θα΄κανε και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. 

Θα πήγαινε νηστικός στη Λειτουργιά, θα κοινωνούσε, θα έτρωγε κατόπιν 2 μπουκιές γλυκό ψωμί κι ύστερα θα πήγαινε μ΄όλους τους “κλέφτες” του και μ΄όλο το σόϊ του εκεί στο Σύνταγμα, έτσι απλά να κάτσει ορθός εκεί μπροστά στην εξέδρα, χωρίς ν΄ακουμπάει τις πιστόλες με τα χέρια του, και μέσα από τα στήθια του να βροντοφωνάξει με όλη του τη δύναμη πως 

“Η Μακεδονία είναι μια και είναι Ελληνική”.

Έτσι αν κάνουμε, κι εσείς κι εγώ, θα έχουμε το δικαίωμα να λέμε στα παιδιά μας και στα εγγόνια μας πως εκείνη την κρίσιμη ώρα δεν καθίσαμε στον καναπέ μας, αλλά είμασταν εκεί που έπρεπε. Μαζί με τον Γέρο και τα παλικάρια του. Έχει κανείς σας καμία απορία;”

* Η ιστορία της δίκης του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, στην οποία βασίστηκε η “απάντηση” του δάσκαλου, γραμμένη από τον Αυγουστίνο (Ντίνο) Αυγουστή, Επίκουρο καθηγητή στο Τ.Ε.Ι. Λάρισας.

=======================

==============================================================================

Ὁ Μέγας Φώτιος καὶ οἱ αἱρετικοὶ Λατῖνοι ΚΑΙ Άγιος Φώτιος ο Μέγας Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Τοῦ μακαριστοῦ Ἁγιορείτου μοναχοῦ Θεοκλήτου Διονυσιάτου

«ΟΣΟΙ μελετοῦν τὰ αἴτια τοῦ σχίσματος, βλέπουν τὸν Μ. Φώτιον ὡς πρωταγωνιστήν, ὡς δογματικὸν διδάσκαλον, ἀντιτεθέντα εἰς τὰς καινοτομίας τῆς Ρώμης . Καὶ πολλοὶ μένουν μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι , ἐπειδὴ ὁ παπισμὸς παρουσιάζει τάσεις καταδυναστείας ἐφ’ ὁλοκλήρου τῆς Ἐκκλησίας καὶ εἰσῆγε νέαν διδασκαλίαν ἐπὶ τῆς κυρίως Θεολογίας τῆς Ἁγίας Τριάδος , ὁ Μ. Φώτιος , κατὰ ἕνα τρόπον ἐντελῶς δογματικόν , ἀντέδρασε προετοιμάσας τὸ σχίσμα , τὸ ὁποῖον τόσον ἐταλαιπώρησε τὴν Ἐκκλησίαν.

Ἡ ἑρμηνεία αὕτη εἰς τὴν στάσιν τοῦ Μ. Φωτίου ἔναντι τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης , δὲν στερεῖται βεβαίως ποιᾶς τινος ἀληθείας. Ἀλλὰ δὲν ἐξαντλεῖται ἡ ἀλήθεια. Θὰ πρέπει νὰ μελετήση κανεὶς βαθύτατα τὴν ζωὴν καὶ τὰ φρονήματα τοῦ θειοτάτου καὶ σοφωτάτου Φωτίου , διά νὰ ἀντιληφθῆ ὅτι τὰ αἴτια τοῦ σχίσματος , τὸ ὁποῖον ἐπεδίωξεν ὁ ἅγιος Φώτιος , εὑρίσκοντο πολὺ βαθύτερα ἀπὸ τὰ φαινόμενα, τὰ ὁποῖα ἀπατοῦν καὶ ἐνίοτε ἀδικοῦν.

* * *

Ἡ Ἀνατολικὴ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία κατὰ τὸν δέκατον αἰῶνα, εἶχε δημιουργήσει μίαν μακρὰν πνευματικὴν παράδοσιν. Εἶχε βιώσει τὴν δογματικήν της διδασκαλίαν. Ἔζη ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι. Ἐτρύγα τοὺς καρποὺς τῆς μυστικῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς . Ἦτο προσανατολισμένη πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς ἀκριβείας τῶν ἑπτὰ Οἰκουμενικῶν Συνόδων . Καὶ ὁ Μ. Φώτιος , εὑρεθεὶς μέσα εἰς τὸ πνευματικὸν κλῖμα τῆς Ἐκκλησίας , ζῶν μὲ συνέπειαν , μὲ μέθεξιν, μὲ σεβασμόν , τὸν βίον , τῶν πρὸ αὐτοῦ ἁγίων Πατέρων , εἶδεν εἰς τὰς καινοτομίας τῶν Λατίνων, ἕνα πνεῦμα ξένον πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ.

Ἔβλεπε κοσμικότητα, ὑπερηφάνειαν, κενοδοξίαν, ἀντὶ τοῦ ταπεινοῦ καὶ οὐρανίου φρονήματος τῆς Ἀνατολῆς . Αἱ καινοτομίαι τὸν ἐθορύβησαν, ὄχι τόσον καθ’ ἑαυτάς, ὅσον ὡς πνευματικὴ παρέκκλισις, ἡ ὁποία θὰ ὡδήγει τὴν Δυτικὴν Ἐκκλησίαν κατὰ κρημνῶν. Ἂν δὲ σημειωθεῖ ὅτι κατὰ τὴν ἐποχήν του, ἤρχισεν εἰς τὴν Δύσιν νὰ ἐμφανίζεται ἕνα ρεῦμα ἀπιστίας , ὑπὸ τὸν μανδύαν τοῦ ἀνθρωπισμοῦ , εὔκολον εἶναι νὰ ἀντιληφθῆ κανεὶς τὴν ἀνησυχίαν τοῦ Μ. Φωτίου…

* * *

Μὲ πνεῦμα προφητικόν, ἐπεσήμανεν , εἰς τὴν προοπτικὴν τοῦ μέλλοντος , μίαν τοπικὴν Ἐκκλησίαν ταλαιπωρουμένην ταῖς ἀντιπνοίαις τοῦ Σατανᾶ, ὁτὲ μὲν οἰστρηλατουμένην ἀπὸ φαντασιώσεις κοσμοκρατορικάς, ὁτὲ δὲ ναυτιῶσαν τῷ τῆς ἀπιστίας κλύδωνι, διά τῆς φιλοσοφίας καὶ κενῆς ἀπάτης…

Καὶ ἐντεῦθεν ἀνέλαβε τὰς εὐθύνας διασώσεως τῆς Ὀρθοδοξίας ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ, ἀποκόπτων ὡς σεσηπὸς μέλος τὸν ὑπερφίαλον λατινισμόν. Καὶ μόνον διά τοῦτο, ὁ σοφώτατος Φώτιος ἤξιζε νὰ καθιερωθῆ ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας ὡς Μέγας.

Παρὰ τὰς κατὰ τοῦ Φωτίου κραυγὰς τῆς Ρωμάνας Ἐκκλησίας , τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ἀνήγαγεν εἰς τόσην περιωπὴν τὴν θείαν μορφὴν τοῦ Θεοφόρου τούτου Πατρός , ἀποδεικνύει ὅτι ἡ στάσις του , ἦτο καὶ στάσις τῆς καθόλου Ἐκκλησίας ἔναντι τῆς ἀφηνιασάσης «Δυτικῆς ὀφρύος», κατὰ τὸν Μ. Βασίλειον.

Καὶ αἱ προφητεῖαι, περὶ τοῦ Λατινισμοῦ, τοῦ Μ. Φωτίου ἐξεπληρώθησαν. Οὐδὲν ἄφησεν ἄθικτον, εἰς τὴν ταλαίπωρον αὐτὴν Ἐκκλησίαν ὁ Σατανᾶς τῆς πλάνης.

Αἰῶνες τώρα ἀκούονται αἱ φωναὶ τῶν Ἁγίων Πατέρων, ἐλέγχουσαι τὰς καινοτομίας, τὰς ὑπερβασίας, τὰ ἀλάθητα, τὸ «ὁ Χριστὸς εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ὁ Πάπας εἰς τὴν γῆν», τὴν ἀντιδογματικὴν διδασκαλίαν, τὴν μεῖξιν μετὰ τοῦ κόσμου, τὰς «Τραπέζας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος», τὴν θεατροποίησιν τῶν ναῶν, τὴν ρῖψιν τῶν ἁγίων τοῖς κυσί, τὰς μοναζούσας ἀσέμνως ἐπιβαινούσας δικύκλων, τὸ δημοσιευόμενον πλουσιώτατον καθημερινὸν μενοὺ τοῦ Πάπα, ὑπηρετουμένου ὑπὸ τριῶν νεαρῶν μοναζουσῶν, τὴν ἄρσιν, τέλος, παντὸς ὁρίου μεταξὺ Ἐκκλησίας, Θεοῦ καὶ κόσμου, τόσον, ὥστε νὰ κάμνη τὸν ἁγιώτατον Νικόδημον τὸν Ἁγιορείτην νὰ περιπίπτη εἰς μελαγχολίαν, διά τὸ κατάντημα τῆς ἀδελφῆς Ἐκκλησίας τῆς πρεσβυτέρας Ρώμης, τῆς πάλαι ποτὲ «προκαθημένης τῆς ἀγάπης»…

* * *

Καὶ τώρα; Ἂν ὑπῆρχε σήμερον πάλιν ἕνας Μ. Φώτιος ; Τί τάχα θὰ ἔκαμνεν εἰς τὴν ἐποχὴν τῶν διαλόγων, τῶν ἑνώσεων, τῆς «ἀγάπης», τῆς τάσεως τοῦ κόσμου νὰ γίνη ἕνα, ἐν ἀδιαφορίᾳ πρὸς τὰς ἀληθείας τοῦ Θεοῦ;

Δὲν θὰ ἐφρόντιζε νὰ ἑνώση τὰ πρὶν διεστῶτα ; Δὲν θὰ ἠγωνίζετο χάριν ἀγάπης καὶ ἀμύνης τοῦ Χριστιανισμοῦ, νὰ ἐπιτύχη τουλάχιστον τὴν ἑνότητα ; Τί θὰ ἔκαμνεν ὁ Μ. Φώτιος εἰς τὸν εἰκοστὸν αἰῶνα ; Ἁπλούστατα. Ἀδιστάκτως φρονοῦμεν ὅτι, ἐὰν ἔβλεπε τὴν κατακόρυφον κατολίσθησιν τῆς Λατινικῆς ἐκκλησίας , τὸ οἰκτρὸν θέαμα , ποὺ παρουσιάζει σήμερον, τὰ σαθρὰ δόγματα, τὴν ἀντιπνευματικότητα , τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ Θεοῦ, ἀδιστάκτως φρονοῦμεν ὅτι ὁ Μ. Φώτιος δὲν θὰ διέψευδεν ἑαυτόν. Καὶ ἂν ἀκόμη ἔβλεπεν Ὀρθοδόξους καὶ Λατίνους ἡνωμένους, θὰ ἀνελάμβανε τὴν εὐθύνην δι’ ἕνα δεύτερον χωρισμόν, ποὺ εἶναι ἡ μόνη ἐλπὶς τοῦ κόσμου. Ὁ Μ. Φώτιος θὰ ἔκοπτε πάλιν τὴν Δυτικὴν Ἐκκλησίαν, διά νὰ σώση τὴν Ἐκκλησίαν…».

(ἀπὸ τὸ βιβλίον «Ἀθωνικὰ Ἄνθη»)

(Πηγή ηλ. κειμένου: «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ» 21/2/2014)

==============================================

Άγιος Φώτιος ο Μέγας Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Θνήσκων Φώτιος, ου ταράττομαι λέγει,
Προς την τελευτήν, ων προητοιμασμένος.

Ο Μέγας Φώτιος έζησε κατά τους χρόνους που βασίλευσαν οι αυτοκράτορες Μιχαήλ (842 – 867 μ.Χ.), υιός του Θεοφίλου, Βασίλειος Α’ ο Μακεδών (867 – 886 μ.Χ.) και ο Λέων ΣΤ’ ο Σοφός (886 – 912 μ.Χ.), υιός του Βασιλείου.

Γεννήθηκε το 810 μ.Χ. (κατά άλλους το 820 μ.Χ.) στην Κωνσταντινούπολη από ευσεβή και επιφανή οικογένεια, που αγωνίσθηκε για την τιμή και προσκύνηση των ιερών εικόνων. Οι γονείς ήταν ο Άγιος Σέργιος (βλέπε 13 Μαΐου) και Ειρήνη και καταδιώχθηκαν επί του εικονομάχου αυτοκράτορα Θεοφίλου (829 – 842 μ.Χ.). Ο Άγιος Σέργιος ήταν αδελφός του Πατριάρχου Ταρασίου (784 – 806 μ.Χ.) και περιπομπεύθηκε δέσμιος από το λαιμό ανά τις οδούς της Κωνσταντινουπόλεως, στερήθηκε την περιουσία του και εξορίσθηκε μετά της συζύγου του και των παιδιών του σε τόπο άνυδρο, όπου από τις ταλαιπωρίες πέθανε ως Ομολογητής.

Ο ιερός Φώτιος διέπρεψε πρώτα στα ανώτατα πολιτικά αξιώματα. Όταν με εντολή του αυτοκράτορα απομακρύνθηκε βιαίως από τον πατριαρχικό θρόνο ο Πατριάρχης Ιγνάτιος, ανήλθε σε αυτόν, το έτος 858 μ.Χ., ο ιερός Φώτιος, ο οποίος διακρινόταν για την αγιότητα του βίου του και την τεράστια μόρφωσή του. Η χειροτονία του εις Επίσκοπο έγινε την ημέρα των Χριστουγέννων του έτους 858 μ.Χ. υπό των Επισκόπων Συρακουσών Γρηγορίου του Ασβεστά, Γορτύνης Βασιλείου και Απαμείας Ευλαμπίου. Προηγουμένως βέβαια εκάρη μοναχός και ακολούθως έλαβε κατά τάξη τους βαθμούς της ιεροσύνης.

Ο ιερός Φώτιος με συνοδικά γράμματα ανακοίνωσε, κατά τα καθιερωμένα, τα της εκλογής του στους Πατριάρχες της Ανατολής και τόνισε την αποκατάσταση της ειρήνης στην Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης. Αλλά πριν ακόμα προλάβει να την παγιώσει επήλθε ρήξη μεταξύ των ακραίων πολιτικών και των οπαδών του Πατριάρχη Ιγνατίου, των «Ιγνατιανών». Οι «Ιγνατιανοί» συγκεντρώθηκαν στο ναό της Αγίας Ειρήνης, αφόρισαν τον ιερό Φώτιο και ανακήρυξαν Πατριάρχη τον Ιγνάτιο. Ο Άγιος Φώτιος συγκάλεσε Σύνοδο στο ναό των Αγίων Αποστόλων για την αντιμετώπιση του ανακύψαντος ζητήματος. Η Σύνοδος καταδίκασε ως αντικανονικές τις ενέργειες των «Ιγνατιανών» και τόνισε ότι ο Ιγνάτιος, αφού παραιτήθηκε από τον θρόνο, δεν ήταν πλέον Πατριάρχης και ότι εάν διεκδικούσε και πάλι την επιστροφή του στον πατριαρχικό θρόνο, τότε αυτόματα θα υφίστατο την ποινή της καθαιρέσεως και του αφορισμού.

Ο μεγάλος αυτός πατέρας της Εκκλησίας ιερούργησε, ως άλλος Απόστολος Παύλος, το Ευαγγέλιο. Αγωνίσθηκε για την αναζωπύρωση της ιεραποστολικής συνειδήσεως, που περιφρουρεί την πνευματική ανεξαρτησία και αυτονομία των ορθοδόξων λαών από εισαγωγές εθίμων ξένων προς την ιδιοσυγκρασία τους, με σκοπό την αλλοίωση της ταυτότητος και της πνευματικής τους ζωής. Διότι γνώριζε ότι ο μέγιστος εχθρός ενός λαού είναι η απώλεια της αυτοσυνειδησίας του, η φθορά της πολιτισμικής του ιδιοπροσωπίας και η αλλοίωση του ήθους του.

Ο ιερός Φώτιος γνώριζε την ιεραποστολική δραστηριότητα του ιερού Χρυσοστόμου, αφού αναφέρεται πολλές φορές στο έργο αυτό και μάλιστα επηρεάστηκε από αυτή στο θέμα της χρήσεως των επιτόπιων γλωσσών και των μοναχών ως ιεραποστόλων. Επί ημερών του εκχριστιανίσθηκε το έθνος των Βουλγάρων, το οποίο μυσταγώγησε προς την αμώμητη πίστη του Χριστού και το αναγέννησε με το λουτρό του θείου Βαπτίσματος.

Ο ιερός Φώτιος διεξήγαγε μεγάλους και επιτυχείς αγώνες υπέρ της Ορθοδόξου πίστεως εναντίων των Μανιχαίων, των Εικονομάχων και άλλων αιρετικών και επανέφερε στους κόλπους της Καθολικής Ορθοδόξου του Χριστού Εκκλησίας πολλούς από αυτούς.

«Ἅπαντα μὲν τὰ ἀνθρώπινα συγκαταρρεῖ τῷ χρόνῳ καὶ ἀφανίζεται. Ἀρετὴ δέ…. καὶ χρόνου καὶ παθῶν καὶ αὐτοῦ τοῦ θανάτου περιγίνεται. Εἰ δὲ ἀκριβέστερον ἴδοις, τῷ χρόνῳ καὶ τῷ θανάτῳ μᾶλλον ἀναζὴ καὶ θάλλει καὶ τὸ οἰκεῖον κλέος καὶ τὴν εὐπρέπειαν, ἐναποσβεσθέντος αὐτοὶς τοῦ φθόνου, λαμπρότερον τὲ καὶ θαυμασιώτερον ἀναδείκνυται».

Ο λόγος αυτός, απόσταγμα της βαθιάς πίστεως και της κατά Θεόν σοφίας του Ισαποστόλου Φωτίου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως του Ομολογητού, «μυρίαις ἀρεταὶς ἐξανθήσαντος καὶ πάση γνώσει διαλάμψαντος», πληρέστατα εφαρμόζεται σε αυτόν τον ειπόντα, τον οποίο η αδιάφθορη συνείδηση της Εκκλησίας και του Γένους, ομολόγησαν αυτόν Άγιο και Ισαπόστολο «τοὶς οὐρανίοις ἀδύτοις ἀγκατοικιζόμενον», ως «ἀοίδιμον μὲν τοὶς διωγμοίς, δεδοξασμένον δὲ τοὶς θανάτοις».

Το θεολογικό του έργο δικαίωνε τους αγώνες της Εκκλησίας, βεβαίωνε την Ορθόδοξη πίστη και ενέπνεε την Εκκλησιαστική συνείδηση για την συνεχή εγρήγορση του όλου εκκλησιαστικού Σώματος. Υπό την έννοια αυτή η εκκλησιαστική συνείδηση διέκρινε στο πρόσωπό του τον υπέρμαχο της Ορθοδόξου πίστεως και τον εκφραστή του αυθεντικού φρονήματος της Εκκλησίας. Σε οιονδήποτε στάδιο του βίου και αν παρακολουθήσουμε τον ιερό Φώτιο, είτε στην βιβλιοθήκη, επιδιδόμενο σε μελέτες, είτε ως καθηγητή της φιλοσοφίας στο πρώτο Πανεπιστήμιο της Μεσαιωνικής Ευρώπης της Μαγναύρας σε μια εποχή που η Δύση ήταν ακόμη βυθισμένη στο τέλμα των σκοτεινών αιώνων, είτε υπουργούντα σε αξιώματα μεγάλα και περιφανή της Πολιτείας, είτε κοσμούντα τον αγιότατο Πατριαρχικό θρόνο της Κωνσταντινουπολίτιδος Εκκλησίας, είτε εξασκούμενο στην ελεημοσύνη και τη φιλανθρωπία, είτε υφιστάμενο την παραγνώριση των ανθρώπων και τις σκληρές στερήσεις δύο εξοριών, παντού αναγνωρίζουμε τον μαχόμενο υπέρ της αληθούς Ορθοδόξου πίστεως, της «ἀποστολικῆς τὲ καὶ πατρικῆς παραδόσεως» και «τῆς προγονικῆς εὐσεβείας», η οποία αποτελεί και το περιεχόμενο της πατερικής διδασκαλίας αυτού.

Γι’ αυτό και ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Βασίλειος καταθέτοντας τη συνείδηση της Εκκλησίας περί της πρώιμης αγιοποιήσεως του μεγάλου Ιεράρχου, γράφει:

«Φώτιος γὰρ ἣν ὁ μακάριος, ὁ φωτὸς ἀκτίσι φερωνύμος τοῦ ὀνόματος πλήθει διδασκαλιῶν καταλάμψας τὰ πέρατα, ὁ ἐξ αὐτῶν σπαργάνων ἀφιερωθεῖς τῷ Χριστῷ, ὡς ὑπὲρ τῆς αὐτοῦ εἰκόνος δημεύσει καὶ ἐξορία, τούτοις δὴ τοὶς ἀθλητικοὶς ἐκ προοιμίου ἀγώσι συγκοινωνήσας τῷ γεννήτορι, οὐ καὶ ἡ ζωὴ θαυμαστὴ καὶ τὸ τέλος ἐπέραστον, ὑπὸ Θεοῦ τοὶς θαύμασι μαρτυρουμένη».

Η ζωντανή Ορθόδοξη πίστη, κατά τον ιερό Πατέρα, η πίστη της αληθείας, είναι η αρχή της Χριστιανικής μας υποστάσεως και επιβάλλει την συνεχή προσπάθεια για το «ἀνακεφαλαιώσασθαι τὰ πάντα ἐν Χριστῷ, τὰ ἐπὶ τοὶς οὐρανοὶς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς», για την πραγμάτωση της «καινῆς κτίσεως», που επιτυγχάνεται με τη δυναμική γεφύρωση, σύνδεση και αλληλοπεριχώρηση του θείου και ανθρώπινου στοιχείου. Ο Χριστός ενώνει στο πρόσωπό Του τη θεία με την ανθρώπινη φύση. Αυτό σημαίνει ότι η θεότητα και η ανθρωπότητα έχουν εν Χριστώ ένα κοινό τρόπο υπάρξεως και αυτός ο τρόπος είναι η ενότητα, η αλληλοπεριχώρηση των προσώπων, η κοινωνία της αγάπης.

Η ένωση της θείας με την ανθρώπινη φύση στο πρόσωπο του Χριστού δεν είναι μία αφηρημένη αρχή. Φανερώνεται σε εμάς, όπως φανερώνεται πάντοτε η φύση: μόνο ως τρόπος υπάρξεως, δηλαδή ως δυνατότητα ζωής. Είναι η δυνατότητα να ζήσουμε, να πληρωθεί η απύθμενη δίψα για ζωή που βασανίζει την ύπαρξή μας, να ζήσουμε όλες τις δυνατότητες της ζωής νικώντας την αναπηρία και τον θάνατο της τεμαχισμένης υπάρξεως. Αρκεί να αποδεχθεί ο άνθρωπος την αμαρτία και αποτυχία του και να ζήσει την κένωση του Χριστού, τη ζωή του Θεού.

Η αληθινή Χριστιανική ζωή είναι η γέφυρα που συνδέει τον ουρανό με την γη, η συνεχής πηδαλιούχηση του πορθμείου εκείνου, το οποίο, όπως λέγει ο ιερός Φώτιος, έρχεται από τον ουρανό και «διαπορθμεύει ἠμὶν τὴν ἐκεῖθεν ἀγαθοειδὴ καὶ θείαν εὐμένειαν» και Χάρη. Αυτό ακριβώς είναι το αληθινό ήθος της Ορθοδοξίας: η αναγέννηση, ένωση, μετοχή και κοινωνία με τον Χριστό διά του Αγίου Πνεύματος.

Το Ορθόδοξο, λοιπόν, ήθος, που είναι η κοινωνία του προσώπου με τον Θεό Πατέρα εν Χριστώ διά του Αγίου Πνεύματος και ο αγιασμός του όλου ανθρώπου στην οδό της θεώσεως αρχίζει να υπάρχει μόνο όταν έχουμε ως προϋπόθεση την ορθή πίστη, την ορθοδοξία. Γι’ αυτό ουδέποτε ο Άγιος ανέχθηκε οποιαδήποτε παρασιώπηση ή παραφθορά της αλήθειας.

Γράφει χαρακτηριστικά ο ιερός Φώτιος προς τον Πάπα Νικόλαο: «τὰ οἰκουμενικαὶς καὶ κοιναὶς τυπωθέντα ψήφοις πάσι προσήκει φυλάττεσθαι». Διότι, διά της επιμελούς φυλάξεως της διδασκαλίας των Οικουμενικών Συνόδων, «πᾶσα καινοτομία καὶ αἵρεσις ἀπελαύνεται, τὸ δὲ τῆς Ὀρθοδοξίας ἀκήρατον καὶ ἀρχαιοπαράδοτον φρόνημα ταὶς εὐσεβούντων ψυχαὶς εἰς ἀδίστακτον σεβασμιότητα καθιδρύνεται». Έτσι η μία γενεά, μετά φόβου Θεού, παραδίδει στην επερχόμενη τα της πίστεως πολύτιμα κεφάλαια που έλαβε, με πλήρη συναίσθηση ότι και η επερχόμενη θα διατηρήσει αλώβητη την πίστη. Σε μία ομιλία του ο Άγιος εξαίρει τη σπουδαιότητα της συνεχιζόμενης ανελλειπώς διαδοχής:

«Πρὸ τῆς ἑβδόμης Συνόδου, ἔσχε πρὸ ταύτης ἡ Πρώτη πολλῶν ἐν μέρει τᾶς πράξεις μιμήσασθαι. Ἡ Δευτέρα τὴν Πρώτην ὑπογραμμὸν καὶ τύπον ἐδέξατο, τῆς δὲ Τρίτης αὐτὴ μετὰ τὴν πρώτην ὑπῆρξε παράδειγμα, ναὶ δὴ καὶ Τετάρτην ταυταὶς ἐπλούτει μιμήσασθαι καὶ ταὶς ἐφεξῆς ὑπῆρχον αἳ προλαβούσαι διδάσκαλοι».

Η απαρίθμηση εδώ των Συνόδων δεν είναι συμπτωματική. Για τον Άγιο, τον της απλανούς γνώσεως κανόνα, το παρελθόν, η παράδοση, τα γενόμενα στο άγιο Σώμα της Εκκλησίας του Χριστού δεν αποτελούν απλά ιστορικά γεγονότα. Μάλλον αποτελούν υπόδειγμα, τύπο για το μέλλον του Κυριακού Σώματος. Γι’ αυτό και δεν επιμένει μόνο στην ιστορική παράδοση ή μετάδοση, ούτε μόνο για τον κληρονομικό χαρακτήρα της διδασκαλίας, αλλά προ παντός για την πληρότητα της αλήθειας, για την ταυτότητα και την συνέχεια της καθολικής εμπειρίας της Εκκλησίας, για τη ζωή της μέσα στη χάρη, για το παρόν μέσα στο οποίο κατοικεί ήδη το μέλλον, για το μυστήριο της πίστεως.

Η ενότητα, η αγιότητα και η καθολικότητα της Εκκλησίας συμπληρώνονται και καταξιώνονται με την αποστολικότητά της. Στην αρχιερατική προσευχή του Ιησού ο αγιασμός και η καθολική ενότητα της Εκκλησίας συνδέονται άμεσα με την αποστολικότητα: «Ἶνα ὁ κόσμος πιστεύση, ὅτι Σὺ μὲ ἀπέστειλας». Έτσι η αποστολικότητα γίνεται οντολογικό γνώρισμα της Εκκλησίας, που εκφράζει και τα άλλα γνωρίσματά της. Η Εκκλησία είναι αποστολική, γιατί συνεχίζει την αποστολή του Χριστού και των Αποστόλων Του μέσα στον κόσμο. Ο ιστορικός σύνδεσμός της με τους Αποστόλους και η βεβαίωση του συνδέσμου αυτού με την αναγωγή των κατά τόπους Εκκλησιών και των Επισκόπων στους Αγίους Αποστόλους αποτελούν τα εξωτερικά τεκμήρια της αποστολικής ιδιότητας και διαδοχής.

Το ηθικό δε αίτημα της αποστολικότητας της Εκκλησίας είναι η υποχρέωση για πιστότητα στην αποστολική παράδοσή της, η οποία εξασφαλίζει την ταυτότητα και ενότητα του ζώντος Σώματος. «Τοῦτο γὰρ τῶν Ἀποστόλων τὸ κήρυγμα, τοῦτο τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων τὸ φρόνημα».

Αγωνιζόμενος ο Άγιος Φώτιος υπέρ «τῆς πίστεως ἠμῶν τῶν Χριστιανῶν…., τῆς ἀχράντου καὶ εἰλικρινοῦς λατρείας, καὶ τῶν περὶ αὐτὴν μυστηρίων», στην εγκύκλιο επιστολή του, το 867 μ.Χ., που απευθυνόταν προς τους κατά Ανατολάς Επισκόπους και Πατριάρχες, στρέφεται στην καταπολέμηση της αιρέσεως, «κατὰ πάσης αἱρέσεως», που αποτελεί την ενότητα και την ακεραιότητα της Ορθοδοξίας και συγχρόνως καλεί όλους να είναι άγρυπνοι εναντίων κάθε δυσέβειας. Ο Μέγας Φώτιος, γνωρίζοντας ότι κάθε εκτροπή από την αληθή πίστη έχει ως συνέπεια την έκπτωση από την πνευματικότητα, κατακρίνει «τὸ τῆς γνώμης ἠρρωστηκὸς καὶ ἀστήρικτον» και καταδικάζει, ως «ἁμαρτίαν πρὸς θάνατον», κάθε εκτροπή από την Ορθοδοξία και την «τῶν παραδοθέντων ἀθέτησιν» ή «καταφρόνησιν» από εκείνους που «κατὰ τῶν ἰδίων ποιμένων ὑπερήφανον ἀναλαμβάνουν φρόνημα, ἐκεῖθεν δὲ κατὰ τοῦ κοινοῦ Ποιμένος καὶ Δεσπότου παρατείνουν τὴν ἀπόνοιαν».

Επί της βάσεως αυτής αντέκρουσε όχι μόνο τους εικονομάχους αλλά και τις παπικές αξιώσεις και το γερμανοφραγκικό δόγμα του filioque, το οποίο διασαλεύει την κοινωνία των αγιοπνευματικών προϋποθέσεων και ενεργειών και δεν έχει θέση μέσα στην κοινωνία του Σώματος της Εκκλησίας και της κοινότητος των αδελφών.

Γι’ αυτό και η Σύνοδος, η οποία συνήλθε τον Ιούλιο ή Αύγουστο του 867 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη, καθαίρεσε τον Πάπα Νικόλαο για τις αντικανονικές του ενέργειες, ενώ αποδοκίμασε τη διδασκαλία του filioque και τα ρωμαϊκά έθιμα. Μάλιστα η εγκύκλιος επιστολή του ιερού Φωτίου για τα θέματα αυτά, μετά τη συνοδική κατοχύρωση του περιεχομένου της, κατέστη ένα σταθερό πλέον κριτήριο για την αξιολόγηση των σχέσεων Ανατολής και Δύσεως.

Η δολοφονία του αυτοκράτορα Μιχαήλ του Γ’, στις 24 Σεπτεμβρίου 867 μ.Χ., από τον Βασίλειο Α’ τον Μακεδόνα, συνοδεύτηκε και με κρίση στην Εκκλησία. Ο νέος αυτοκράτορας τάχθηκε υπέρ της προσεγγίσεως Κωνσταντινουπόλεως και Ρώμης και αναζήτησε ερείσματα στοςυ «Ιγνατιανούς». Ο ιερός Φώτιος υπήρξε το θύμα αυτής της νέας πολιτικής σκοπιμότητας του αυτοκράτορα, ο οποίος εκθρόνισε τον Άγιο Φώτιο και αποκατέστησε στον θρόνο τον Πατριάρχη Ιγνάτιο, στις 23 Νοεμβρίου 867 μ.Χ. Η Σύνοδος του έτους 869 μ.Χ., που συνήλθε στην Κωνσταντινούπολη, στο ναό της Αγίας Σοφίας, αναθεμάτισε τον Άγιο Φώτιο, όσοι δε Επίσκοποι χειροτονήθηκαν από αυτόν ή παρέμεναν πιστοί σε αυτόν καθαιρέθηκαν και όσοι από τους μοναχούς ή λαϊκούς παρέμειναν οπαδοί του αφορίσθηκαν.

Ο ιερός Φώτιος καθ’ όλη την διαδικασία και παρά την προκλητική στάση των αντιπροσώπων του Πάπα τήρησε σιγή, τους υπέδειξε να μετανοήσουν και αρνήθηκε να δεχθεί την αντικανονική ποινή. Στη συνέχεια εξορίστηκε και υποβλήθηκε σε ποικίλες και πολλαπλές στερήσεις και κακουχίες. Επακολούθησε βέβαια η συμφιλίωση των δύο Πατριαρχών, Φωτίου και Ιγνατίου, αλλά ο θάνατος του Ιγνατίου, στις 23 Οκτωβρίου του 877 μ.Χ., επέτρεψε την αποκατάσταση του ιερού Φωτίου στον πατριαρχικό θρόνο μέχρι το έτος 886 μ.Χ. κατά τον οποίο εξαναγκάστηκε σε παραίτηση από το διαδεχθέντα τον αυτοκράτορα Βασίλειο δευτερότοκο υιό του Λέοντα ΣΤ’ τον Σοφό.

Ο Άγιος Φώτιος κοιμήθηκε οσίως το έτος 891 μ.Χ. όντας εξόριστος στην ιερά μονή των Αρμενιανών, όπως άλλοτε ο θείος και ιερός Χρυσόστομος στα Κόμανα του Πόντου. Το ιερό και πάντιμο σκήνωμα του Αγίου και Μεγάλου Φωτίου εναποτέθηκε στην λεγόμενη μονή της Ερημίας ή Ηρεμίας, που ήταν κοντά στην Χαλκηδόνα. Παλιότερα η Σύναξή του ετελείτο στο Προφητείο, δηλαδή στο ναό του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου, που βρισκόταν στη μονή της Ερημίας, ενώ τώρα τελείται στην ιερά πατριαρχική μονή της Αγίας Τριάδος στη νήσο Χάλκη, όπου ιδρύθηκε και η Θεολογική Σχολή της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας.

============================================

Η ΠΑΡΑΚΟΗ ΚΑΙ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

                                    Η ΕΠΙΓΕΙΑ ΖΩΗ

Του Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ 

Ο Θεός εξορίζοντας τον άνθρωπο από τον Παράδεισο, τον τοποθέτησε απέναντί του (Γέν. 3:24), στη γη, προκειμένου να τον βλέπει διαρκώς. Έτσι διατηρώντας τον πόθο και την ελπίδα της επιστροφής στον Παράδεισο, θα πενθούσε αδιάλειπτα με μετάνοια.

Η τοποθέτηση του Αδάμ ακριβώς απέναντι από τον Παράδεισο φανερώνει, ότι του δόθηκε ζωηρή ανάμνηση του τόπου της τρυφής. Του τον υπενθύμιζε άλλωστε η γη με τις ομορφιές της, ομορφιές που διατηρήθηκαν ως ένα βαθμό και μετά την αλλοίωσή της από την κατάρα του Θεού.

Η γη ορίστηκε ως τόπος μετανοίας για τους πρωτόπλαστους και για όλο το ανθρώπινο γένος, που θα προερχόταν απ’ αυτούς. Η επίγεια ζωή κάθε ανθρώπου είναι καιρός που του δόθηκε για μετάνοια. 

Όλη η ανθρωπότητα πάνω στη γη πρέπει να είναι βυθισμένη σε μετάνοια και απαρηγόρητο πένθος. Κανείς μας δεν πρέπει να προσκολλάται καρδιακά τα υλικά πράγματα του πρόσκαιρου τούτου κατοικητηρίου μας. 

Πρέπει να συλλογιζόμαστε διαρκώς την επουράνια πατρίδα μας, επιδιώκοντας με όλες μας τις δυνάμεις την επιστροφή σ’ αυτήν. Ο κόπος και η κακοπάθεια είναι οι απαραίτητοι σύντροφοι της μετάνοιας, αλλά κι οι γονείς της ταπεινοφροσύνης, γι’ αυτό πρέπει να κυριαρχούν στην επίγεια ζωή μας, όπως όρισε ο Θεός.

 Ο άνθρωπος δεν πρέπει να ξεχνά ποτέ τα λόγια του Κυρίου: «Με τον ιδρώτα του προσώπου σου θα τρως το ψωμί σου» (Γέν. 3:19) – όχι μόνο το υλικό, αλλά και το πνευματικό ψωμί. Ο άνθρωπος δεν πρέπει να ξεχνάει ότι είναι πρόσκαιρα εξόριστος, ότι κι αυτός είναι γη, είναι χώμα, και ότι πρέπει να επιστρέψει στη γη, από την οποία προήλθε. 

Του το θυμίζουν άλλωστε όλα όσα βλέπει και βιώνει – οι αλλεπάλληλες και ποικίλες συμφορές, ο πόλεμος με την προσωπική του κακία, ο πόλεμος με την κακία των άλλων ανθρώπων, ο πόλεμος με τα στοιχεία της φύσης, ο πόλεμος με τη γη, που όντας καταραμένη εξ’ αιτίας του, μόνο με αιματηρό μόχθο και ιδρώτα υποτάσσεται σ’ αυτόν. 

Του το θυμίζουν επίσης οι αδελφοί του, που τους άρπαξε ο αδυσώπητος θάνατος, τον ένα πίσω από τον άλλο. Από τη γη του επιτράπηκε να χρησιμοποιεί μόνο τα απαραίτητα για την πρόσκαιρη ζωή του, όχι τα περιττά, που απομακρύνουν τη σκέψη από την αιωνιότητα.

Ο ΚΟΣΜΟΣ

Λίγοι έζησαν στη γη έτσι όπως καθόρισε ο Θεός. Ο άνθρωπος τόσο πολύ αλλοιώθηκε αφότου έπεσε, που, απορρίπτοντας τη ζωή του πένθους πάνω στη γη προτίμησε τη ζωή των απολαύσεων και τη υλικής προόδου, θριαμβολογώντας, θαρρείς, και πανηγυρίζοντας για την ίδια του την πτώση

Σ’ αυτή τη σαρκική ζωή, που σκοτώνει την πνευματική, στράφηκαν ήδη μερικά από τα παιδιά του Αδάμ, δίνοντας μικρή σημασία στις διηγήσεις του πατέρα τους για τον Παράδεισο και την εκεί κατάσταση του ανθρώπου. 

Κι αυτό γιατί ση χώρα της εξορίας, τη γη, βρήκαν άφθονη τροφή για να χορταίνουν και να ικανοποιούν τα κτηνώδη πάθη τους. 

Τα εγγόνια του προπάτορά μας, στράφηκαν ακόμα περισσότερο στη σαρκική ζωή, ξεχνώντας την αιώνια. Το ίδιο έκαναν, με ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις, και όλοι οι απόγονοί του, θεωρώντας τη διήγηση για τον Παράδεισο μύθο, επινόηση δεισιδαιμονικής φαντασίας.

Ο θάνατος θέριζε συνεχώς τους ανθρώπους. Αυτοί όμως συνέχιζαν να ζουν και να ενεργούν σα να ήταν αιώνιοι πάνω στη γη.

– Από τη μετρημένη λήψη λιτής τροφής για την ενίσχυση των σωματικών του δυνάμεων, ο άνθρωπος κατάντησε στην πολυφαγία και την καλοφαγία.

– Από την πόση νερού για την ικανοποίηση της δίψας του, κατάντησε στην απόλαυση διαφόρων ποτών και τη μέθη.

– Από την προστατευτική κάλυψη του γυμνού σώματός του με τους δερμάτινους χιτώνες, κατάντησε στο ματαιόδοξο στολισμό του με πολυτελή ενδύματα και περιττά κοσμήματα.

– Από την κατασκευή απλών κατοικιών για την προφύλαξή του από τα στοιχεία της φύσης και τα θηρία κατάντησε στην ανέγερση τεράστιων και μεγαλόπρεπων μεγάρων. Η χλιδή με τις αναρίθμητες απαιτήσεις της έγινε νόμος αδυσώπητος στην κοινωνία των ανθρώπων.

Αλλά και η νόμιμη σύζευξη των δύο φύλων για την αύξηση του ανθρώπινου γένους ξέπεσε σε άκρατη ακολασία.

ΚΑΙ ΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ: Ο εμπαθής μεταπτωτικός άνθρωπος

Φλογισμένος από την αχαλίνωτη σαρκική επιθυμία, ξέφυγε από το δρόμο της φύσεως κι έφτασε να ικανοποιείται με παρά φύση αμαρτήματα – τόσο πολύ αλλοιώθηκε το επιθυμητικό της ανθρώπινης ψυχής. Αλλά και το θυμικό αχρειώθηκε πλήρως, υπηρετώντας τα θελήματα του αμαρτωλού ανθρώπου

Έτσι δημιουργήθηκαν διαμάχες, αδικίες, ληστείες, αρπαγές, φόνοι, πόλεμοι, κατακτήσεις. Το λογιστικό τέλος της ανθρώπινης ψυχής χρησιμοποιήθηκε εξολοκλήρου για την εξυπηρέτηση επίγειων συμφερόντων και μάταιων σκοπών με μέσα εφάμαρτα – με το ψέμα, την απάτη, την πονηριά και την υποκρισία.

Έτσι αμέσως μετά την προπατορική παράβαση άρχισε να διαμορφώνεται στη γη ένας κόσμος εχθρικός προς το Θεό, κόσμος που με τον καιρό γινόταν όλο και εχθρικότερος.

«Ο κόσμος όλος βρίσκεται κάτω από την εξουσία του πονηρού» (Α’ Ιω 5:19).

Κεφαλή και άρχοντας αυτού του κόσμου, του εχθρικού προς το Θεό, είναι ο αποστάτης άγγελος, ο σατανάς

Στον παράλογο και θρασύτατο πόλεμο που διεξάγει εναντίον του Κυρίου και των πιστών, τον βοηθούν και τον υπηρετούν οι άγγελοι του τάγματός του, οι δαίμονες και οι απατημένοι απ’ αυτόν άνθρωποι.

Αρχικά ο Θεός όρισε άρχοντα του κόσμου ετούτου και κύριο των ορατών τον άνθρωπο… Όταν όμως αυτός ενέδωσε στην απάτη του διαβόλου, παρέδωσε την εξουσία του σε κείνον που τον έκανε να αποστατήσει (από το Θεό). 

 Γι’ αυτό οι μάγοι και οι γητευτές, με την ενέργεια του εχθρού και την παραχώρηση του Θεού εμφανίζονται ως θαυματοποιοί. – υποτάσσουν δηλητηριώδη θηρία, μπαίνουν στη φωτιά χωρίς να καίγονται και ρίχνονται στα νερά χωρίς να πνίγονται (Οσίου Μακαρίου του Μεγάλου, Περί υπομονής και διακρίσεως λόγος, 3).

Εύλογα, λοιπόν, η Γραφή ονομάζει τον αποστάτη άγγελο «κοσμοκράτορα» (Εφ. 6:12) και «άρχοντα του κόσμου τούτου» (Ιω. 12:31).

(σ.σ.: ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΛΟΙΠΟΝ ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ ΔΟΥΛΕΥΕΙ «ΨΙΛΟ ΓΑΖΙ» ΟΣΟΥΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΝ ΕΜΑΣ «ΨΙΛΟ ΓΑΖΙ»)

ΜΑΣ ΤΟ ΕΣΤΕΙΛΕ Ο ΗΛΙΑΣ ΣΚΟΥΝΤΡΙΑΝΟΣ

Οίμος-Αθήνα: Η ΠΑΡΑΚΟΗ ΚΑΙ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ (oimos-athina.blogspot.com)

Αναρτήθηκε από amethystos στις 11:03:00 μ.μ.  

2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε…

Οι πρωτόπλαστοι, ακόμη και μετά την πτώση τους , δεν είχαν ανάγκη την πίστη γιατί γνώριζαν την ύπαρξη του Θεού. Ακόμη και οι δαίμονες έχουν αυτή την βεβαιότητα για την ύπαρξή του. Γιατί μόνον οι μετέπειτα άνθρωποι στερήθηκαν αυτού του τύπου την βεβαιότητα, οπότε χρειάστηκαν την πίστη ; 4/2/22 11:36 μ.μ.

amethystos είπε…

Στερήθηκαν τήν πίστη διότι αναμείχθηκαν μέ τούς απογόνους τού Κάιν οι οποίοι φαίνονται σάν άνθρωποι . Αυτό πού προγραμματίζεται νά συμβεί καί στούς ορθοδόξους . Σήμερα απαιτείται η πίστη στόν Κύριό μας Ιησού Χριστό . Οχι γενικώς στόν Θεό . Πιστεύεις ότι μπορώ νά σέ σώσω ; Νά σέ θεραπεύσω . Νά σέ αναγεννήσω διά τής Μετανοίας ; Σήμερα η ανθρωπότης επιστρέφει στόν νόμο τού Κάιν . Στήν εκδίκηση . Στόν νόμο τού αίματος . Πού είναι η ουσία τού Χόλλυγουντ. Οφθαλμόν αντί οφθαλμού . Τό καθ’ ομοίωσιν τού κακού . 5/2/22 2:06 μ.μ.

=============================================